5-htp
5-htp staat voor L-5-Hydroxy-Tryptofaan. Het is een verbinding
die ontstaat uit L-Tryptofaan en daarna weer omzet in serotonine.
Omdat 5-htp dichterbij serotonine staat, zijn de doseringen
ongeveer eenvijfde van die van L-Tryptofaan.
Een voordeel van 5-htp boven L-Tryptofaan is dat 5-htp niet
meer kan omzetten in de vitamine B3-variant Niacine. Ergonauten
gebruiken daarom vaak hoge doseringen B3 naast hun L-Tryptofaan
om die omzetting te verminderen. Dat helpt, maar kan niet
voorkomen dat het lichaam een deel van het L-Tryptofaan als
bouwstof voor eiwitten gebruikt.(0)
Gebruik van 5-htp: slaap
Je kunt 5-htp gebruiken om in slaap te vallen. Gangbare doses
liggen tussen de 100 en 600 milligram. In te nemen voor je
naar bed gaat. Inname met wat fruit of snelle suikers verhevigt
de werking.
Gebruik van 5-htp: XTC-kater
XTC-gebruikers kunnen er achteraf hun 'kater' mee verlichten.
XTC put je serotoninevoorraden uit, 5-htp vult ze aan. Neem
je 5-htp alleen niet te snel nadat je je pil hebt geslikt.
De kans op een overmaat aan serotonine in je hersenen is dan
levensgroot. Dat kan ook gebeuren als je SSRI's als Prozac
gebruikt.(1)
Gebruik van 5-htp:afvallen
Ergonauten kunnen er op korte termijn hun eetlust mee onderdrukken
en makkelijker afvallen. Als je serotonine hoog is vermindert
je honger naar zoetigheid, en in mindere mate, vet. Daardoor
eet je automatisch minder en val je af. Italiaanse onderzoekers
bereikten dat met dagelijkse doseringen tussen de 750 en 900
milligram 5-htp of 8 milligram per kilo lichaamsgewicht.(2)
(3) De proefpersonen aten minder maar hadden ook minder moeite
om zich aan hun dieet te houden.(4)
Gebruik van 5-htp: hormoonmanipulatie
Sporters kunnen met 5-htp hun hormoonspiegels veranderen.
De effectieve dosering moet daarvoor boven de 200 milligram
liggen.(5) Wat 5-htp precies doet is nog niet helemaal bekend.
Onderstaande tabel geeft je in ieder geval een idee.
| Hormoon |
Effect |
Publicatie |
| LH |
Werkt bij zowel mannen als vrouwen met te weinig LH. Mechanisme
is niet direct op hypofyse, waarschijnlijk via hypothalamus. |
Lado-Abeal J,
Grana M, Rey C, Cabezas-Cerrato J. L-5-hydroxytryptophan
does not stimulate LH secretion directly from the pituitary
in patients with gonadotrophin releasing hormone deficiency.
Clin Endocrinol (Oxf) 1998 Aug;49(2):203-7. |
| TSH, T4, T3 |
Vermindert aanmaak
TSH bij mensen met te weinig schildklierhormoon. Doet
bij gezonde mensen niks. |
Heim M, San Marco
JL, Bouvenot G, Sauvan R, Simonin R. Action of 5-hydroxytryptophan
on serum thyreostimulin and prolactin in primary hypothyroidism.
Ann Endocrinol (Paris) 1979;40(6):531-7. |
| GH |
GH komt vrij
in pulsen: als je in je diepe slaap komt, na fysieke inspanning,
bij honger of bij stress. Als je geen puls hebt doet 5-htp
niks. Anders wel. Daarom vinden sommige onderzoeken wel
een verhoging van de GH-afgifte en andere niet. |
Wirz-Justice
A, Feer H, Puhringer W, Graw P, Lacoste V, Gastpar M.
Simultaneous improvement of mood and release of growth
hormone by L-5-hydroxytryptophan (Ro 3-5940) in normal
subjects. Arzneimittelforschung 1978;28(8):1291-2.
Ook in studie van hieronder is een verhoogde GH-aanmaak
gevonden. |
| Prolactine |
Neemt in niet
al te hoge doseringen alleen toe bij vrouwen, niet bij
mannen. In de studie van hiernaast gebruikten de onderzoekers
200 milligram intraveneus, samen met een medicijn dat
de omzetting van 5-htp buiten de hersenen blokkeerde.
Dat medicijn verminderde echter ook de aanmaak van dopamine.
Dat zou voor een deel wel eens de toegenomen aanmaak van
prolactine kunnen verklaren.(a)
Onderzoeken waarbij proefpersonen voor langere tijd 5-htp
kregen laten zien dat die toename van prolactine echter
tijdelijk is. Op de wat langer termijn stijgen alleen
de aanmaak van cortisol en groeihormoon.(b) |
a. Lancranjan
I, Wirz-Justice A, Puhringer W, Del Pozo E. Effect of
1-5 hydroxytryptophan infusion on growth hormone and prolactin
secretion in man. J Clin Endocrinol Metab 1977 Sep;45(3):588-93.
b. Mashchak CA, Kletzky OA, Spencer C, Artal R. Transient
effect of L-5-hydroxytryptophan on pituitary function
in men and women. J Clin Endocrinol Metab 1983 Jan;56(1):170-6.
|
| Cortisol |
omt in lage doseringen
van 200 milligram alleen vrij bij depressieve vrouwen.
Niet bij gezonde mensen, niet bij depressieve mannen.
Maar die dosering is so-wie-so erg laag.
Stijgt bij hoger doseringen wel. Zie boven. |
Maes M, De
Ruyter M, Claes R, Bosma G, Suy E. The cortisol responses
to 5-hydroxytryptophan, orally, in depressive inpatients.
J Affect Disord 1987 Jul-Aug;13(1):23-30.
Meer cortisol en vooral meer groeihormoon dus. Een combinatie
die vetafbraak versnelt. |
Gebruik van 5-htp: pijnbestrijding
Sporters kunnen 5-htp gebruiken om hun pijndrempels te verhogen.
5-htp is een aanjagers van de aanmaak van de natuurlijke pijnstiller
beta-endorfine.(6) Onderzoek naar sporters die voorzichtige
doses L-Tryptofaan kregen wijst erop dat ook meer serotonine
de pijngrens verlegt. L-Tryptofaan leidt niet tot meer endorfines,
wel tot meer serotonine. Toch konden 12 sportmannen in een
Spaans en overigens slecht opgezet onderzoek ongeveer vijftig
procent langer lopen op een loopband als ze het aminozuur
hadden geslikt.(7)
Gebruik van 5-htp: fibromyalgia
5-htp kan, samen met een MAO-remmer, migraine aanvallen bij
mensen met fibromyalgia voorkomen. Hoe precies is nog onbekend.
Gebruikers moeten rekening houden dat er kleine kans is op
een hoofdpijnaanval die lijkt op de aanval die je krijgt als
je verboden kaas hebt gegeten - zonder dat je dat iets fouts
hebt gedaan.(8) Overigens vermindert 5-htp ook de andere klachten
(pijn, slecht slapen, onrust, vermoeidheid) bij fibromyalgia.(9)
Gevaren van 5-htp: agressie
Gebruikers van middelen die de concentratie serotonine in
de hersenen verhogen worden soms gewelddadig en agressief.
Misschien is 5-htp geen uitzondering. Ratten die injecties
met 5-htp kregen slachtten muizen met zichtbaar meer genoegen
af dan normaal. Goed, de doseringen waren fors: 100 milligram
per kilo lichaamsgewicht.(10) Dan ga je rare dingen doen.
Maar ook lager doseringen kunnen op termijn kwaad. Als je
maar lang genoeg gebruikt.
Gevaren van 5-htp: 'Peak X'
In 1998 werd de supplementenwereld opgeschrikt door het opduiken
van dezelfde verontreiniging die in 1991in een grote partij
L-Tryptofaan bleek te zitten in 5-htp. 'Peak X', noemen onderzoekers
van de FDA de stof die de ziekte eosinophilia-myalgia syndrome
of EMS veroorzaakt. Toen waren er 1500 gevallen, waarvan 38
dodelijk.(11) Bron van de ellende was een Japanse fabrikant
die zijn proces niet onder controle had.
Gevaren van 5-htp: perifeer serotonine
Serieuzer is de bijwerking die Life Extensionist Steve Harris
via UseNet publiek heeft gemaakt.(12) Volgens Harris zet een
deel van 5-htp niet in de hersenen maar in de lever om in
serotonine. Vooral als je er B6 bijneemt verloopt die omzetting
vlot.
Die 'perifere' serotonine is ronduit gevaarlijk: het activeert
bloedplaatjes om te stollen en vernauwt kleine bloedvaatjes.
Daardoor kunnen de bloedvaten die het hart van zuurstof voorzien
dichtslibben of andere bloedvaatjes het begeven. Mensen met
hart- en vaatziekten moeten daarom verre blijven van 5-htp,
stelt Harris. Maar ook voor gezonde mensen is het gebruik
van 5-htp misschien niet verstandig. Veel onderzoekers gebruiken
niet voor niets stoffen als Carbidopa. Die blokkeren het omzettingsproces
in het lichaam.
Harris adviseert daarom om alleen 5-htp te gebruiken zonder
B6 en met Carbidopa - of anders helemaal niet. Voor L-Tryptofaan
geldt dit allemaal niet, voegt Harris er nog aan toe. Die
stof kan alleen in de hersenen omzetten in serotonine.
Niet iedereen reageert op 5-htp door buiten de hersenen meer
serotonine aan te maken. Maar alleen een urinetest kan uitwijzen
of jij tot de gelukkigen behoort.
Harris' alarm heeft de supplementenmakers en goeroes ook
na zes jaar nog nauwelijks bereikt. Wil dat zeggen dat Harris
ongelijk heeft? Wijzelf denken van niet. Daarvoor lijkt Harris
teveel op klokkenluiders als Ivonne 'Quercetine' Rietjens
en Diane 'Chroompicolinaat' Stearns.
Conclusie
Wat? Heb je nou dat hele klerestuk moeten lezen om er uiteindelijk
achter te komen dat je feitelijk geen ene drol aan 5-htp hebt?
Dat valt reuze mee.
Ja, zonder middelen als Carbidopa of urinetests is continu
gebruik van 5-htp gevaarlijk. We raden het af. Manipulatie
van je serotoninespiegel kan echter wel degelijk interessant
zijn voor sporters en patiënten. Maar daarvoor moet je
L-Tryptofaan hebben. Het vervijfvoudigen van de dosering is
waarschijnlijk niet nodig als je het middel combineert met
Niacine of Sint Janskruid.
Houd er wel rekening mee dat de hersenen afstompen door langdurig
continugebruik van serotonine-boosters. 'Zes weken gebruik
- zes weken niet' lijkt ons een goede vuistregel.
Bronnen
0. Birdsall TC. 5-Hydroxytryptophan: a clinically-effective
serotonin precursor. Altern Med Rev 1998 Aug;3(4):271-80.
1. Miryam Williamson. 5-HTP/Tryptophan Mini FAQ . Obesity-news.com,
1996. Laatst bezocht op 10-7-2002.
2. Cangiano C, Laviano A, Del Ben M, Preziosa I, Angelico
F, Cascino A, Rossi-Fanelli F. Effects of oral 5-hydroxy-tryptophan
on energy intake and macronutrient selection in non-insulin
dependent diabetic patients. Int J Obes Relat Metab Disord
1998 Jul;22(7):648-54.
3. Ceci F, Cangiano C, Cairella M, Cascino A, Del Ben M, Muscaritoli
M, Sibilia L, Rossi Fanelli F. The effects of oral 5-hydroxytryptophan
administration on feeding behavior in obese adult female subjects.
J Neural Transm 1989;76(2):109-17. 4. Cangiano C, Ceci F,
Cascino A, Del Ben M, Laviano A, Muscaritoli M, Antonucci
F, Rossi-Fanelli F. Eating behavior and adherence to dietary
prescriptions in obese adult subjects treated with 5-hydroxytryptophan.
Am J Clin Nutr 1992 Nov;56(5):863-7.
5. Beck-Peccoz P, Ferrari C, Rondena M, Paracchi A, Faglia
G. Failure of oral 5-hydroxytryptohan administration to affect
prolactin secretion in man. Horm Res 1976;7(4-5):303-7.
6. Battistella PA, Bordin A, Cernetti R, Broetto S, Corra
S, Piva E, Plebani M. Beta-endorphin in plasma and monocytes
in juvenile headache. Headache 1996 Feb;36(2):91-4.
7. Segura R, Ventura JL. Effect of L-tryptophan supplementation
on exercise performance. Int J Sports Med 1988 Oct;9(5):301-5.
8. Nicolodi M, Sicuteri F. Fibromyalgia and migraine, two
faces of the same mechanism. Serotonin as the common clue
for pathogenesis and therapy. Adv Exp Med Biol 1996;398:373-9.
9. Puttini PS, Caruso I. Primary fibromyalgia syndrome and
5-hydroxy-L-tryptophan: a 90-day open study. J Int Med Res
1992 Apr;20(2):182-9.
10. Gibbons JL, Barr GA, Bridger WH, Leibowitz SF. Effects
of para-chlorophenylalanine and 5-hydroxytryptophan on mouse
killing behavior in killer rats. Pharmacol Biochem Behav 1978
Jul;9(1):91-8.
11. FDA. IMPURITIES CONFIRMED IN DIETARY SUPPLEMENT 5-HYDROXY-L-TRYPTOPHAN.
Fda.gov, 31-8-1998. Laatst bezocht op 10-7-2002.
12. Steven Harris en Norman Yarvin. Doc Harris Presents Green
Banana Award. UseNet, 29-12-1996. Laatst bezocht op 10-7-2002.
Author: Willem Koert, Ergogenics
TOP
|
Testosterone boosters!
.gif){kind=small}
